วิเคราะห์คู่แข่งใน AI Search ดูว่า AI อ้างใครแทนคุณ และทำไม (AI Competitor Analysis)

สวัสดีครับ เคยลองถาม AI เรื่องธุรกิจตัวเอง แล้วเจอชื่อร้านอื่นขึ้นมาแทนไหม จี๊ดเลยใช่ไหมล่ะ วันนี้แมวส้มจะพาไปดูว่าใครแย่งที่ของคุณ และทำไม การวิเคราะห์คู่แข่งใน AI Search (AI competitor analysis) คือการเช็กว่าเวลาลูกค้าถาม Google AI Overviews, AI Mode, ChatGPT, Perplexity หรือ Copilot ระบบหยิบเว็บไหนไปอ้างแทนคุณ แล้วเปิดหน้าเหล่านั้นดูว่ามีอะไรที่หน้าคุณยังไม่มี ทำได้ 5 ขั้น คือตั้งชุดคำถาม จดว่าใครถูกอ้าง แกะหน้าที่ถูกอ้าง หาช่องว่าง แล้วจัดลำดับงาน

AI competitor analysis คืออะไร ต่างจากวิเคราะห์คู่แข่ง SEO ยังไง

การวิเคราะห์คู่แข่งใน AI Search (บางคนเรียก competitive GEO analysis หรือ AI competitor analysis) ต่างจากการวิเคราะห์คู่แข่ง SEO ตรงที่มันไม่ได้ถามว่า “ใครอยู่อันดับเหนือเรา” แต่ถามว่า “ใครถูก AI หยิบไปเป็นหลักฐานในคำตอบ” citation คือลิงก์แหล่งอ้างอิงที่ AI แปะไว้ท้ายประโยค เหมือนเชิงอรรถในรายงานสมัยเรียน ใครได้เป็นเชิงอรรถ คนนั้นคือคู่แข่งตัวจริงของคุณในหน้าจอนั้น

เรื่องที่ทำให้หลายคนงงคือ คู่แข่งสองแบบนี้ไม่ใช่ชุดเดียวกัน งาน Update: 38% of AI Overview Citations Pull From The Top 10 ของ Ahrefs (2 มี.ค. 2026 ข้อมูล 863,000 คำค้นและ 4 ล้าน URL) พบว่ามีแค่ราว 38% ของหน้าที่ถูก AI Overviews อ้าง ที่ติด 10 อันดับแรกของคำค้นเดียวกัน ทีมวิจัยตีความว่า Google ไปหยิบผลจากคำค้นย่อยที่ AI แตกออกมาเอง (query fan-out เหมือนครูถามข้อใหญ่แล้วเราแตกเป็นข้อย่อยในหัว) แต่ยอมรับว่าเป็นการตีความ และวิธีเก็บข้อมูลเปลี่ยนจากรอบก่อน

อีกเรื่องที่ต้องจำคือแต่ละแพลตฟอร์มคือสนามคนละสนาม งาน Are AI Mode and AI Overviews Just Different Versions of the Same Answer? ของ Ahrefs (15 ธ.ค. 2025 ข้อมูลสหรัฐฯ เดือน ก.ย. 2025) พบว่าสองฟีเจอร์ของ Google เองอ้าง URL ซ้ำกันแค่ 13.7% ทั้งที่ความหมายของคำตอบคล้ายกันราว 86% ชนะใน AI Overviews จึงไม่ได้แปลว่าชนะใน AI Mode ด้วย ใครยังไม่ชัดว่าสองตัวนี้ต่างกันยังไง แวะอ่าน Google AI Mode ต่างจาก AI Overview ยังไง ก่อนได้

เริ่มจากชุดคำถาม ไม่ใช่จากรายชื่อคู่แข่ง

การวิเคราะห์คู่แข่งใน AI ควรเริ่มจากคำถามที่ลูกค้าถามจริง แล้วปล่อยให้คำตอบ AI บอกเองว่าใครคือคู่แข่ง ถ้าเริ่มจากรายชื่อร้านที่คุณคิดว่าเป็นคู่แข่ง คุณจะพลาดตัวที่แย่งที่จริงๆ อย่างโพสต์ในกลุ่ม Facebook ที่ไม่ได้ขายอะไรเลยแต่ถูกอ้างทุกรอบ

ชุดคำถามใช้ชุดเดียวกับที่วัด AI Visibility ได้เลย วิธีแบ่งกลุ่มคำถาม จำนวนรอบ และเหตุผลที่ต้องล็อกคำไว้ แมวส้มเขียนละเอียดไว้แล้วใน AI Visibility คืออะไร วิธีวัดว่าแบรนด์ถูกพูดถึงใน AI แค่ไหน ตรงนี้จะเติมแค่สิ่งที่งานคู่แข่งต้องเพิ่ม คือคำถามที่คุณ “ควรชนะแต่ยังไม่ชนะ”

ตัวอย่างสมมติ ร้านเมล็ดส้ม (ร้านสมมติ) คั่วเมล็ดกาแฟขายออนไลน์จากเชียงใหม่ คำถามที่ควรใส่ในชุดมีหน้าตาประมาณนี้ ทุกข้อเป็นคำที่คนทั่วไปพิมพ์ ไม่มีชื่อแบรนด์ปน

• ความรู้ที่ร้านควรเป็นเจ้าของ “อุณหภูมิน้ำชงกาแฟดริปกี่องศา”, “เมล็ดคั่วกลางกับคั่วเข้มต่างกันยังไง” คำถามแบบนี้คนถามเยอะ และเป็นจุดที่ร้านโชว์ความรู้ได้
• เลือกซื้อ “เมล็ดกาแฟดอยไทยสำหรับดริป ร้านไหนดี”, “เมล็ดกาแฟคั่วสดส่งทั่วประเทศ” ตรงนี้คือเงินโดยตรง
• เทียบ “กาแฟดอยช้างกับดอยสะเก็ดต่างกันยังไง” คำค้นแบบเปรียบเทียบเจอ AI Overview บ่อยที่สุดตามข้อมูลที่แมวส้มสรุปไว้ใน กลยุทธ์ AI SEO 2026
• ปัญหา “ชงดริปแล้วขม แก้ยังไง” ลูกค้าที่มีปัญหาคือลูกค้าที่พร้อมเปลี่ยนเมล็ด

15-20 ข้อก็พอสำหรับรอบแรก ลองนึกถึงการเลือกสนามแข่งก่อนดูว่าใครเป็นนักกีฬา ถ้าเลือกสนามผิด ต่อให้วิเคราะห์นักกีฬาเก่งแค่ไหนก็ไม่ได้ช่วยร้านคุณ

จดยังไงว่าใครถูกอ้าง share of voice และ citation share

วิธีจดคือถามคำถามเดิมซ้ำหลายรอบในแต่ละแพลตฟอร์ม แล้วจดทั้งชื่อแบรนด์ที่ AI เอ่ยถึงและลิงก์ทุกลิงก์ที่มันอ้าง จากนั้นคิดเป็นสองตัวเลข share of voice คือส่วนแบ่งการถูกเอ่ยชื่อเมื่อเทียบกับทุกแบรนด์ในตลาด เหมือนนับว่าในวงข้าวกับเพื่อน ชื่อร้านไหนถูกพูดถึงบ่อยสุด ส่วน citation share คือส่วนแบ่งลิงก์อ้างอิงที่ตกเป็นของแต่ละโดเมน

ที่ต้องถามซ้ำเพราะคำตอบ AI แกว่งมาก งานของ SparkToro ร่วมกับ Gumshoe.ai (27 ม.ค. 2026) ให้อาสาสมัครยิง prompt เดิมรวมเกือบ 3,000 ครั้ง โอกาสได้รายชื่อแบรนด์ชุดเดิมซ้ำต่ำกว่า 1 ใน 100 แต่สัดส่วนการปรากฏยังใช้ได้ แมวส้มจึงให้ดูเป็นเปอร์เซ็นต์ ไม่ดูว่าใครขึ้นเป็นชื่อแรก

1. เปิดหน้าต่างไม่ระบุตัวตน และเปิดแชตใหม่ทุกคำถาม ถ้าถามต่อในแชตเดิม คำตอบเก่าจะลากคำตอบใหม่ไปทางเดิม
2. ถามคำถามละ 3 รอบต่อแพลตฟอร์ม เลือก 2-4 แพลตฟอร์มที่ลูกค้าคุณใช้จริง เช่น AI Overviews, AI Mode, ChatGPT, Perplexity หรือ Copilot
3. เปิดแหล่งอ้างอิงให้ครบ ใน AI Overviews กดชิปชื่อเว็บท้ายประโยคและดูกล่องลิงก์ด้านขวา ใน ChatGPT ดูปุ่ม Sources ใต้คำตอบ ถ้าไม่เห็น ให้หาในเมนูสามจุดที่เขียนว่า View sources (Search Engine Roundtable รายงานเมื่อ ส.ค. 2026 ว่าบางบัญชีถูกย้ายปุ่มไปไว้ในเมนูนี้) ส่วน Perplexity และ Copilot แสดงลิงก์อ้างอิงไว้ในคำตอบ
4. จดหนึ่งแถวต่อหนึ่งลิงก์ คำตอบเดียวอ้าง 5 เว็บ ก็จด 5 แถว เพราะเราต้องนับว่าโดเมนไหนถูกอ้างกี่ครั้ง
5. ใส่ประเภทแหล่ง ให้ทุกแถว เช่น ร้านคู่แข่ง, โซเชียล, วิดีโอ, เว็บรีวิว, สื่อ, เว็บเรา คอลัมน์นี้แหละที่จะบอกว่าต้องไปสู้ที่ไหน
6. คิด citation share ด้วยสูตร จำนวนครั้งที่โดเมนนั้นถูกอ้าง ÷ จำนวน citation ทั้งหมด × 100 แยกตามแพลตฟอร์มและกลุ่มคำถาม

หัวตารางที่ต้องเพิ่มจากชีต AI Visibility มีแค่ 4 ช่อง ก็อปไปวางต่อท้ายได้เลย

ช่อง “ประโยคที่ AI ยกไปตอบ” อาจดูเหนื่อย แต่คุ้มที่สุด ใน AI Overviews ประโยคที่มีชิปอ้างอิงต่อท้ายคือประโยคที่ลิงก์นั้นรองรับ ก็อปประโยคนั้นมาเก็บคู่กับ URL เดี๋ยวขั้นแกะหน้าจะได้เปิดหาจุดเดียวกันในหน้าต้นทางทันที

ฝั่งข้อมูลฟรีจากแพลตฟอร์ม Bing ใจดีที่สุดตอนนี้ ประกาศเมื่อ 16 มิ.ย. 2026 ว่าทยอยเปิด Citation Share ใน Bing Webmaster Tools แบบ preview คือเปอร์เซ็นต์ citation ที่เป็นของเว็บคุณ จาก citation ทั้งหมดที่แสดงสำหรับ grounding query นั้น (grounding query คือคำที่ AI เอาไปค้นก่อนเขียนคำตอบ) แต่ Bing เขียนชัดว่าไม่เปิดเผยโดเมนคู่แข่ง และไม่ได้ตั้งใจให้เป็นกระดานคะแนนแข่งขัน ใช้มันบอกว่า “คำไหนเราเสียที่” แล้วไปถาม Copilot ด้วยคำนั้นเองว่าใครได้ที่ไป ประกาศเดียวกันยังเปิดปุ่ม Compare ให้วางสองช่วงเวลาทับกัน เห็นเลยว่า grounding query ไหนที่ citation ของเราลดลง คำนั้นแหละคือคำแรกที่ควรเอาไปถามซ้ำ

ตัวอย่างสมมติ ร้านเมล็ดส้มเสียที่ให้ใคร

ตัวอย่างนี้เป็นตัวเลขสมมติทั้งหมด ไม่ใช่ข้อมูลจริงของร้านใด ร้านเมล็ดส้มถาม 20 คำถาม ข้อละ 3 รอบ บน 3 แพลตฟอร์ม ได้คำตอบ 180 คำตอบ จดลิงก์อ้างอิงรวมได้ 200 ลิงก์ ผลออกมาว่าเว็บร้านถูกอ้างแค่ 10 ครั้ง หรือ 5% ส่วนแหล่งที่ถูกอ้างมากที่สุดไม่ใช่ร้านคู่แข่งเลย

ตารางนี้บอกอะไร อย่างแรก คู่แข่งตัวใหญ่สุดเป็นโพสต์ในกลุ่ม Facebook ที่ไม่ได้ขายของ และถ้ารวมตามประเภท โซเชียล วิดีโอ และเว็บรีวิวรวมกันได้ 44% มากกว่าร้านคู่แข่งสองร้านรวมกัน (26%) เกือบเท่าตัว อย่างที่สอง ร้าน ก ไม่ได้ชนะเพราะหน้าขายของ แต่ชนะด้วยบล็อกความรู้ อย่างที่สาม ร้านเมล็ดส้มโผล่เฉพาะกลุ่มเลือกซื้อ ซึ่งแปลว่า AI พอรู้ว่าร้านขายอะไร แต่ไม่เคยใช้ร้านเป็นแหล่งความรู้เลย อ่านแค่นี้ก็เห็นทางแล้วใช่ไหม แมวส้มชอบตรงนี้ที่สุด เพราะตัวเลขเปลี่ยนความรู้สึก “ทำไมไม่มีชื่อเรา” ให้กลายเป็นรายการงานได้

แกะหน้าที่ AI อ้าง ดู 5 อย่างนี้

เมื่อรู้แล้วว่าใครถูกอ้าง ขั้นต่อไปคือเปิดหน้าที่ถูกอ้างจริงทีละหน้า แล้วดู 5 มุม คือ รูปแบบ ความสด ข้อมูลตัวตน หลักฐาน และตำแหน่งของคำตอบในหน้า ไม่ต้องเดาจากชื่อเว็บ เปิดดูของจริงเลย เหมือนชิมก๋วยเตี๋ยวร้านที่คิวยาวกว่า จะได้รู้ว่าเขาต่างจากเราที่น้ำซุปหรือที่เส้น

มุมที่ 2 มีข้อมูลรองรับบ้าง งาน New Study: AI Assistants Prefer to Cite “Fresher” Content ของ Ahrefs (28 ก.ค. 2025 ข้อมูลราว 17 ล้าน citation) พบว่าหน้าที่ ChatGPT, Perplexity, Gemini และ Copilot อ้าง ใหม่กว่าหน้าที่ติดผลค้นหาปกติโดยเฉลี่ย แต่ AI Overviews แทบไม่ต่างจากผลปกติ และหน้าที่ถูกอ้างโดยเฉลี่ยก็ยังอายุเกือบ 3 ปี เอาง่ายๆ คือความสดช่วยบางแพลตฟอร์ม แต่ไม่ใช่ทางลัด การแก้แค่วันที่โดยไม่แก้เนื้อหาไม่ได้ช่วยอะไร

มุมที่ 4 คือจุดที่ Google พูดไว้ตรงที่สุด คู่มือ Optimizing your website for generative AI features on Google Search (อัปเดต 10 ก.ค. 2026) เน้นเนื้อหาที่ไม่ใช่ของโหล (non-commodity) คือมุมมองหรือประสบการณ์จริงที่เกินกว่าความรู้ทั่วไป ถ้าหน้าคู่แข่งมีผลทดลองของตัวเอง แต่หน้าคุณสรุปจากเว็บอื่นอีกที นั่นคือคำตอบว่าทำไม AI เลือกเขา ส่วนเรื่องรูปแบบประโยคที่ AI หยิบง่าย อ่านต่อได้ที่ AI Citation คืออะไร 9 วิธีทำให้ AI อ้างอิงเว็บของคุณ

อย่าลืมดูด้วยว่าแหล่งที่ชนะอยู่ “ในเว็บ” หรือ “นอกเว็บ” งานจัดอันดับโดเมนที่ AI อ้างบ่อยของ Peec AI (ข้อมูล มี.ค. 2026 ราว 30 ล้านแหล่ง ตลาดสหรัฐฯ) พบว่า Reddit อยู่ใน 5 อันดับแรกของทุกแพลตฟอร์มที่ศึกษา YouTube ติด 5 อันดับแรกทุกแพลตฟอร์มยกเว้น ChatGPT ส่วน AI Overviews และ AI Mode ติด Facebook ด้วย ตัวเลขนี้เป็นตลาดสหรัฐฯ ตลาดไทยยังไม่มีงานวิจัยสาธารณะแบบนี้ ชีตของคุณเองจึงเป็นข้อมูลที่ดีที่สุดว่า AI ภาษาไทยชอบไปหยิบจากที่ไหน

หาช่องว่าง ทำไม AI เลือกคู่แข่งแทนเรา

ช่องว่าง (gap) คือสิ่งที่หน้าคู่แข่งมีแต่เราไม่มี จนทำให้ AI เลือกเขา จากชีตกับการแกะหน้า แมวส้มแบ่งช่องว่างได้ 5 แบบ แต่ละแบบแก้คนละที่ ถ้าระบุแบบผิด ก็จะแก้ผิดที่ เหมือนทายาปวดหัวตอนปวดฟัน

1. ไม่มีหน้าตอบเลย คู่แข่งมีหน้าตอบคำถามนี้ เรายังไม่มี ตัวอย่างสมมติ ร้านเมล็ดส้มไม่มีหน้าไหนบอกอุณหภูมิน้ำเลย ทางแก้คือเขียนหน้าที่ตอบตรงๆ จากประสบการณ์ร้าน
2. มีหน้า แต่รูปแบบไม่ตอบ หน้าเราเปิดด้วยเรื่องเล่าความหอม แต่คำถามต้องการตัวเลข ทางแก้คือย้ายคำตอบขึ้นย่อหน้าแรกและทำตารางที่ตรวจได้
3. ข้อมูลเก่าหรือผิด ราคา โปรโมชัน หรือรอบคั่วบนหน้าเราเก่ากว่าของคู่แข่ง ทางแก้คืออัปเดตตัวเลขจริง ไม่ใช่แค่เปลี่ยนวันที่
4. ไม่อยู่ในที่ที่ AI ไปหา AI อ้างกลุ่ม Facebook หรือ YouTube เป็นหลัก ต่อให้หน้าเว็บดีแค่ไหนก็ยังเสียที่ ทางแก้คือมีตัวตนจริงในที่เหล่านั้น เช่น ทำคลิปสอนชงที่ร้านถ่ายเอง หรือตอบคำถามในกลุ่มด้วยชื่อร้านจริง
5. AI ไม่รู้ว่าเราคือใคร ถาม AI ว่า “ร้านเมล็ดส้มคือใคร” แล้วตอบผิดหรือไม่รู้จัก ทางแก้คือทำข้อมูลตัวตนให้ตรงกันทุกแหล่ง ดูวิธีที่ Entity SEO ทำให้ Google และ AI รู้ว่าแบรนด์คุณคือใคร

ถ้าเจอว่าหน้าเรามีเนื้อหาดีครบแต่ไม่เคยถูกอ้างในแพลตฟอร์มไหนเลย อาจไม่ใช่ปัญหาคู่แข่ง แต่เป็นปัญหาเทคนิค เช่น บอทเข้าเว็บไม่ได้ หรือราคาโหลดด้วย JavaScript จนบอทมองไม่เห็น ให้ไล่ตรวจด้วย AI SEO Audit ตรวจ 7 ด่าน ก่อนไปไล่สู้ใคร

จัดลำดับงานจากการวิเคราะห์คู่แข่ง ทำอะไรก่อน

ให้เริ่มจากคำถามที่ทำเงิน เราไม่โผล่ และยังไม่มีใครครองขาด เพราะเป็นจุดที่ลงแรงน้อยแต่มีโอกาสขยับมากที่สุด คำถามที่คู่แข่งตัวเดียวครอง citation เกินครึ่งให้เก็บไว้ทีหลัง เหมือนเลือกแถวจ่ายเงินในซูเปอร์ ถ้าแถวหนึ่งคนต่อยาวเหยียด อีกแถวว่าง เลือกแถวว่างก่อนแน่นอน

คัดเฉพาะกลุ่มคำถามที่เว็บเราถูกอ้างน้อยหรือไม่ถูกอ้างเลย แล้วให้คะแนนแต่ละกลุ่มด้วย 3 ข้อนี้ คะแนนรวมสูงสุดคือ 9

• ทำเงินแค่ไหน (1-3) 3 คือคำถามที่คนถามแล้วพร้อมซื้อ เช่น “เมล็ดกาแฟดอยไทยสำหรับดริป ร้านไหนดี” 1 คือคำถามความรู้ไกลจากการขาย
• แก้ง่ายแค่ไหน (1-3) 3 คือแก้ในเว็บตัวเองได้เลย เช่น เขียนหน้าใหม่หรือย้ายคำตอบขึ้นต้นหน้า 2 คือต้องทำข้อมูลเพิ่ม เช่น ถ่ายรูปหรือทดลองชงจริงก่อน 1 คือต้องไปสร้างตัวตนนอกเว็บ ซึ่งใช้เวลาหลายเดือน
• สนามว่างแค่ไหน (1-3) 3 คือ citation กระจายหลายเจ้า ไม่มีใครเกิน 20% 1 คือมีเจ้าเดียวเกิน 50%

ตัวอย่างสมมติของร้านเมล็ดส้ม กลุ่มคำถาม “ชงดริปแล้วขม แก้ยังไง” ได้ ทำเงิน 2 แก้ง่าย 3 (เขียนหน้าแก้ขมจากประสบการณ์ร้านได้เลย) สนามว่าง 2 (กลุ่ม Facebook กับช่อง YouTube แบ่ง citation กันไปเจ้าละราว 30% แต่ยังไม่มีใครเกินครึ่ง) รวม 7 ขึ้นเป็นงานแรก ส่วนกลุ่มความรู้เรื่องอุณหภูมิน้ำ ซึ่งในกลุ่มคำถามนี้กลุ่ม Facebook ได้ citation ไป 40% ได้ ทำเงิน 1 แก้ง่าย 3 สนามว่าง 2 รวม 6 เก็บไว้รอบถัดไป

ได้ลำดับงานแล้ว ให้เอาไปใส่ในแผนใหญ่ ช่วงไหนทำหน้าในเว็บ ช่วงไหนทำข้อมูลนอกเว็บ ดูแผน 90 วันที่ AI SEO Strategy วางกลยุทธ์ตามธุรกิจ และเมื่อแก้เสร็จ อยากรู้ว่าส่วนแบ่งที่เพิ่มขึ้นกลายเป็นยอดขายไหม ใช้วิธีใน วัด ROI ของ GEO ต่อได้เลย

คำถามที่พบบ่อย

แหล่งอ้างอิง

• Update: 38% of AI Overview Citations Pull From The Top 10 โดย Ahrefs (Louise Linehan) (2 มี.ค. 2026)
• Are AI Mode and AI Overviews Just Different Versions of the Same Answer? (730K Responses Studied) โดย Ahrefs (Despina Gavoyannis) (15 ธ.ค. 2025)
• New AI Visibility Insights in Bing Webmaster Tools: Intents, Topics, Citation Share, Compare โดย Microsoft Bing (16 มิ.ย. 2026)
• Optimizing your website for generative AI features on Google Search โดย Google Search Central (อัปเดต 10 ก.ค. 2026)
• OpenAI Makes The ChatGPT Sources Less Visible โดย Search Engine Roundtable (13 ส.ค. 2026 อัปเดต 7 ก.ย. 2026)
• Most cited domains by engine โดย Peec AI (ข้อมูล มี.ค. 2026)
• NEW Research: AIs are highly inconsistent when recommending brands or products โดย SparkToro (Rand Fishkin) (27 ม.ค. 2026)
• New Study: AI Assistants Prefer to Cite “Fresher” Content (17 Million Citations Analyzed) โดย Ahrefs (Ryan Law) (28 ก.ค. 2025)